Przy prawidłowym połykaniu, płyny nie wyciekają z jamy ustnej, język znajduje się na podniebieniu, a wargi nie powinny mocno zaciskać się (w momencie połykania). Nieprawidłowe połykanie prowadzi do powstawania lub pogłębiania wad zgryzu. Wady zgryzu z kolei związane są z powstawaniem różnorodnych wad wymowy np. wymowy międzyzębowej. Długotrwałe ssanie smoczka przez dziecko powoduje również brak pionizacji języka – potrzeby do realizacji niektórych głosek.
Przykładowe ćwiczenia:
· Dotykanie palcem wałka dziąsłowego i nazywanie tego miejsca np. parkingiem, w którym język musi zaparkować, gdy mamy zamkniętą buzię,
· Zabawa – konik (nauka kląskania),
· Zabawa – piłka – język udaje piłeczkę, skacze w buzi, odbija się od sufitu i od podłogi,
· Zabawa – malarz – język jest malarzem, maluje sufit w buzi,
· Zabawa – schodki – język wspina się po trzech schodkach – pierwszy jest tuż za zębami, drugi troszeczkę dalej, trzeci jeszcze dalej (za wałeczkiem),
· Zabawy przed lustrem, np.: śpiewanie lalala, lololo, lelele, lululu, itd.
Połykanie śliny.
Ćwiczenia połykania śliny należy powtarzać wiele razy podczas dnia. Należy też przypominać dziecku o konieczności „parkowania języka w garażu”.
Przykładowe ćwiczenia:
· Parkujemy język w garażu – na wałeczku, zaciskamy zęby, uśmiechamy się i połykamy ślinę,
· Przytrzymujemy językiem kawałeczek (np.: wiórek utarty na grubej tarce) czekolady na wałeczku i połykamy ślinę.
Połykanie płynów.
Ćwiczenie połykania płynów należy powtarzać wielokrotnie podczas dnia przez około 20 minut. Należy często przypominać dziecku o „parkowaniu języka w garażu”, zwłaszcza przed posiłkami.
Zaczynamy od gęstego płynu, np.: kisielu do picia. Dziecko wypija z małego kubeczka – najpierw nabiera niewielki łyk, słucha instrukcji (język do góry i połykamy).
Jeśli płyn wypływa z ust, jest to niechybny dowód, że nie opanowałeś prawidłowego połykania i trzeba jeszcze poćwiczyć.
Sztuczką, która pomaga w nauce prawidłowego połykania, jest położenie malutkiej rodzynki na przedniej części języka, mniej-więcej 1-1,5cm od jego końca. Przysysamy język z rodzynką do podniebienia, następnie bierzemy do ust małą porcję wody i połykamy. Rodzynka powinna pozostać na swoim miejscu.
Nowo nabytą umiejętność należy przełożyć na codzienne życie. Każde odruchowe połknięcie śliny powinno się odbywać z językiem przyssanym do podniebienia (uśmiech nie jest konieczny, on tylko pomaga na etapie ćwiczeń, bardziej dyscyplinuje mięśnie twarzy i powoduje, że przy nieprawidłowym połykaniu porcja płynu wyleci z ust).
Przed każdym posiłkiem należy krótko przetrenować czynność połykania, uświadomić sobie, jak powinno się ją wykonywać. Dzięki temu cały posiłek będzie treningiem prawidłowego połykania, które szybko stanie się odruchowe.
3. Ćwiczenia pozycji spoczynkowej języka.
Omówienie, pokazanie i uwrażliwienie (masaż, opłatek, lody) miejsca pozycji spoczynkowej, mlaskanie (ćwiczenie wyjściowe do nauki kląskania – naśladowanie ssania cukierka), kląskanie, przytrzymywanie językiem chrupka/wafelka/opłatka ułożonego na podniebieniu, malowanie podniebienia, zlizywanie z podniebienia ulubionego jedzenia (dżem, krem czekoladowy, miód, ketchup), przykrywanie szerokim językiem górnych zębów od zewnątrz, zasysanie języka – pozycja ,,kobry” .